Europa is niet genoeg

 

Toen de Franse schrijver Victor Hugo deze regels in het midden van de 19e eeuw op zijn eigen profetische wijze schreef in zijn werk "Océan - Tas de pierres", kon hij nauwelijks vermoeden in hoeverre het lijden nog over Europa en de Wereld zou komen tot zijn visie werkelijkheid zou worden.
"Ik vertegenwoordig een partij die nog niet bestaat: de Partij van de Revolutie van de Beschaving. Dit feest komt in de twintigste eeuw. Eerst de Verenigde Staten van Europa, daarna de Verenigde Staten van de Wereld."

Al heel vroeg na het einde van de Tweede Wereldoorlog kwamen federalisten uit 14 Europese landen en de VS in september 1946 in Hertenstein in het Zwitserse kanton Luzern bijeen voor een conferentie waarop het Hertensteinprogramma werd besproken en besloten. In 12 stellingen werd gepleit voor de oprichting van een Europese federatie, waarin de deelnemende staten een deel van hun soevereiniteitsrechten overdragen aan een federale gemeenschap.
Deze federatie moet als Europese Unie worden geïntegreerd in de VN en een regionaal orgaan vormen in de zin van artikel 52 van het Handvest van de Verenigde Naties. Dit moet garanderen dat intergouvernementele geschillen zonder geweld worden beslecht. De federatie moet het passende kader bieden voor de wederopbouw en de democratisering van Europa en voor een vreedzame ontwikkeling op economisch, technisch, sociaal en cultureel gebied.
Sindsdien wordt het Hertensteinprogramma beschouwd als de hoeksteen van de beweging van de europese federalisten.

 

Europese Unie en meer

 

In zijn eerste proefschrift ziet het Hertensteinprogramma de Europese Unie al als een essentieel onderdeel van elke echte wereldunie. Waarom we zo'n echte wereldunie dringend nodig hebben, hebben we uitgelegd op een speciale website. Volgens proefschrift 5 moeten ook volkeren buiten Europa tot de EU kunnen toetreden. Volgens proefschrift 12 zou een verenigd Europa als model en model moeten dienen voor een wereldwijde alliantie van volkeren.
Om het belang van de visie van een wereldvereniging te benadrukken, kwamen de wereldfederalisten in augustus 1947 bijeen voor een internationaal congres in Montreux aan het meer van Genève. Vanwege gerechtvaardigde kritiek op het begin van de VN hebben zij de Verklaring van Montreux besproken en gepubliceerd. De nationale machtsbelangen, ideologische verschillen en de komende Koude Oorlog maakten dergelijke plannen echter in eerste instantie hopeloos. Ondanks de eerste successen, verdwenen veel latere inspanningen in politieke onbeduidendheid. Alleen de beweging van de Wereldfederalisten kon zich doen gelden dankzij serieus werk als NGO bij de VN. De Unie van Europese Federalisten is er een van.

 

Mis de kansen niet!

 

Er bestaat dus een fundamentele overeenkomst tussen de Federalisten van Europa en de Wereldfederalisten om een toekomstige Wereldunie te organiseren volgens de beginselen van het federalisme. De Europese Unie is een succesverhaal, maar nog geen federale staat in de zin van Victor Hugo's visie. Daarom is het zinvol dat de Europeanen zich in de eerste plaats voor dit doel inzetten en reageren op aanvallen van binnenuit en van buitenaf. Europa kan nu al zijn mondiale claim als positief model laten gelden en andere allianties, zoals de Afrikaanse Unie, helpen of het ontstaan van een Federatie in het Midden-Oosten ondersteunen. Ook de continentale grenzen mogen geen belemmering vormen. In tegenstelling tot het voormalige kolonialisme, het imperialisme en de huidige kapitalistische mondialisering zou dit in het voordeel van iedereen zijn. Op die manier kan de Europese Unie geleidelijk de democratische Wereldunie worden.

Het is absoluut noodzakelijk dat parlementen, regeringen en het maatschappelijk middenveld meer belang hechten aan de toekomstperspectieven van de mensheid en duidelijke doelstellingen op middellange en lange termijn nastreven. Tijd is van essentieel belang. De wereldproblemen nemen voortdurend toe. Als de druk van de gebeurtenissen toeneemt, democratische natiestaten, de Europese Unie en de Verenigde Naties falen, de kansen om een wereldfederatie op te richten die gebaseerd is op solidariteit, worden gemist, dan zullen andere krachten wellicht de redding van de wereld moeten overnemen. Dan zullen justitie, vrijheid, mensenrechten en democratie waarschijnlijk niet al te veel een rol spelen.

 

"De toekomst heeft vele gezichten: voor de zwakken is het het onbereikbare, voor de angstige is het het onbekende, voor de dapperen is het geluk."

Victor Hugo